Chemia budowlana

Do czego służy woda szklana?

woda szklana

Szkło wodne, czyli woda szklana powstaje z piasku. Gdy myślimy o osiągnięciach cywilizacyjnych, najczęściej wspominamy rozwój Egiptu starożytnego. Właśnie w tym miejscu przed tysiącami lat znano i stosowano wodę szklaną. Źródłem surowca były bezkresne piaszczyste przestrzenie Pustyni Nubijskiej i Sahary. Po upadku cywilizacji faraonów szkło wodne poszło w zapomnienie. Jego triumfalny powrót na początku wieku XIX wprowadził ten niezwykły materiał do naszego życia. Dzisiaj szklana woda wykorzystywana jest powszechnie i nic nie wskazuje, że inny produkt wyprze szkło wodne z rynku.

Jak powstaje szklana woda?

W starożytności rozpuszczony piasek wykorzystywano w budownictwie. Płynna krzemionka łączyła materiały sypkie w jednolita masę, która stawała się lepiszczem wysokiej jakości.

Gdy Johann von Fuchs, niemiecki chemik i mineralog w roku 1825 opracował metodę otrzymywania szkła wodnego rozpoczęła się era stosowania tego produktu w kosmetologii, do produkcji środków czystości oraz, jak dawniej, w budownictwie.

Podstawowym surowcem do produkcji wody szklanej jest krzemionka. Najczęściej jest to piasek krzemowy, którego na ziemi zapasy wydają się być niewyczerpalne. Wytapiany w wysokiej temperaturze piasek łączony jest z metalami alkalicznymi – najczęściej są to sód oraz potas, rzadziej lit, cez, rubid. Dobre parametry posiada także szkło wodne z zawartością krzemianu amonu.

Metodę wytwarzania szkła wodnego wynalezioną w Europie udoskonalili Amerykanie. Do produkcji stosowane specjalnej konstrukcji naczynia zwane wannami szklarskimi.

Woda szklana – właściwości

Woda szklana ma wiele właściwości chemicznych i fizycznych, które czynią ją składnikiem produktów o dużej wytrzymałości na działanie rozmaitych czynników zewnętrznych. Wśród najważniejszych zalet szkła wodnego warto wymienić:

  • Odporność na działanie wody – ma właściwości antykorozyjne oraz zatrzymujące rozpoczęte już procesy korozyjne;
  • Chroni przed osadami zaimpregnowane nim powierzchnie;
  • Jest stabilne – nie wchodzi łatwo w reakcję z innymi związkami chemicznymi;
  • Jest niepalne;
  • Dobrze rozpuszcza się w wodzie;
  • nie ma właściwości toksycznych;
  • Jest ekologiczne, nie zanieczyszcza środowiska;
  • W przeciwieństwie do większości substancji chemicznych jest bezpieczne przy załadunku
    i transporcie.

Do czego wykorzystuje się wodę szklaną?

W przemyśle i budownictwie najczęściej wykorzystuje się dwa rodzaje wody szklanej:

  • Szkło wodne sodowe – odporne na działanie ognia i doskonale uszczelniające jest ważnym składnikiem klejów budowlanych oraz komponentem wykorzystywanym przy produkcji ceramiki budowlanej; w przemyśle papierniczym wykorzystuje się wyprodukowane na bazie sodowej wody szklanej środki wybielające papier; producenci chemii gospodarczej dodają szkło wodne sodowe do płynów czyszczących i środków piorących;
  • Szkło wodne potasowe –  w budownictwie wykorzystuje się jako lepiszcze oraz jako składnik materiałów odpornych na działanie wysokich temperatur; stosuje się go przy produkcji elektrod.

Inne zastosowania wody szklanej

  1. W budownictwie woda szklana jest lepiszczem – klejem budowlanym, który doskonale łączy elementy, uszczelnia i chroni.
  2. Dodatek wody szklanej do mydła pozwolił zastąpić stosowaną do XIX wieku kalafonię. Dodatek szkła wodnego do płynów myjących i proszków do prania znacznie podniósł ich skuteczność, a przy tym szklana woda jest tańsza od detergentów i nie obciąża środowiska.
  3. Szkło wodne jest dodawane do niektórych rodzajów farb.
  4. Jest niezbędne przy produkcji szkła.
  5. Szkłem wodnym pokrywa się powierzchnie w celu nadania im odporności na działanie wysokich temperatur lub korozji. Doskonale chroni instalacje wodne przed korozją. W celach przeciwpożarowych zabezpiecza się szkłem wodnym drewniane elementy konstrukcji dachów czy innych elementów budynku. Dodatek wody szklanej podnosi skuteczność środków gaśniczych.
  6. Woda szklana to także składnik substancji osuszających.
  7. W rolnictwie woda szklana to składnik ekologicznych środków ochrony roślin. W przemyśle spożywczym dodawany jest do żywności (E 550).
  8. Woda szklana stosowana jest do stabilizacji gruntu.
  9. Wodociągi miejskie stosują szkło wodne do uzdatniania źródeł wody pitnej. Podobnie do zmiękczania wody stosuje się tę substancję w przemyśle.
  10. Szkło wodne ma zdolność wychwytywania wybranych jonów pierwiastków, co znalazło zastosowanie w oczyszczalniach ścieków.

Szerokie zastosowanie wody szklanej wynika z jej niezwykłych właściwości oraz dostępności i niskiej ceny produktu. Naukowcy zajmujący się zagadnieniami ochrony środowiska nakłaniają do wycofania z produkcji detergentów i wprowadzenia w ich miejsce szkła wodnego.

Bezpieczeństwo podczas stosowania wody szklanej

Choć szkło wodne jest nietoksyczne i bezpieczne, to ze względu na wysoką alkaliczność należy zachować ostrożność podczas stosowania. Konieczna jest ochrona oczu oraz ich okolic. Środek w kontakcie ze skórą może spowodować oparzenia. Z tego względu  szkodliwe jest także wdychanie
i spożywanie szkła wodnego.

Jeśli podczas stosowania wody szklanej nastąpi wyciek substancji, należy zabezpieczyć dostęp do obszaru skażenia.

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Czytaj także: